Το σύνταγμα των Η.Π.Α. ορίζει ότι στην περίπτωση απόλυτης ισοψηφίας μεταξύ των υποψηφίων στις προεδρικές εκλογές, ο νέος κάτοικος του Λευκού Οίκου θα κριθεί σε μία παρτίδα πόκερ. Μία ακόμη αμερικανιά ή κάτι άλλο;
Μάλλον οι συντάκτες του αμερικάνικου συντάγματος σκέφτηκαν αρκετά έξυπνα. Το πόκερ με την μορφή που το ξέρουμε σήμερα, γεννήθηκε στα ατμόπλοια του Μισισιπή και στα σαλούν, αποτελεί δηλαδή ένα εθνικό παιχνίδι. Από την άλλη απαιτεί από τους παίκτες υψηλού επιπέδου νοημοσύνη και ικανότητα τόσο στην μπλόφα όσο και στο «διάβασμα» του αντιπάλου. Έτσι ο νομοθέτης όρισε ένα απαιτητικό εθνικό παιχνίδι ως μέτρο στο οποίο οι υποψήφιοι θα ανταγωνιστούν και θα αναγκαστούν να ξεδιπλώσουν τις ικανότητές τους. Πέραν φυσικά των παραπάνω παραγόντων επιτυχίας στο πόκερ, πρέπει πάντα να λάβουμε υπόψη μας τόσο τον παράγοντα τύχη όσο και την δυνατότητα στοιχηματίσου, δηλαδή την οικονομική δυνατότητα του κάθε παίκτη.
Αυτό το διάστημα, η χώρα μας βρίσκεται αναγκασμένη να παίξει σε ένα παιχνίδι σκληρού πολιτικοοικονομικού πόκερ κάτι παραπάνω από μία προεδρία, το ίδιο της το μέλλον. Μακροπρόθεσμα, ο μέσος παίκτης αν έχει την πολλαπλάσια οικονομική δυνατότητα από τους συμπαίκτες κερδίζει. Δηλαδή ο έχων νου και τεράστια καβάτζα ποτέ δεν χάνει. Και δυστυχώς η χώρα μας είναι αυτή που έχει τα λιγότερα χρήματα πάνω στο τραπέζι. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να επιστρατεύσει ένα πλήθος όπλων που έχει στη φαρέτρα του ένας καλός παίκτης. Καταρχάς πρέπει να χρησιμοποιήσει στο 101% την αντίληψη. Να μάθει τους αντιπάλους, να χρησιμοποιήσει διαφορετικές τακτικές ώστε να γίνει απρόβλεπτος, να συνειδητοποιήσει την θέση του αλλά και τα όριά του. Κακά τα ψέματα, στην προκειμένη περίπτωση η χώρα μας δεν θα μπορέσει να βγει ο νικητής του τραπεζιού, αλλά θα πρέπει να αποφύγει να μείνει ταπί (και όχι ψύχραιμη) αν όχι να κερδίσει σε επιμέρους σημεία. Ταυτόχρονα θα πρέπει να γίνει απρόβλεπτη, επιθετική κάποιες φορές, συντηρητική κάποιες άλλες. Ποτέ όμως με σταθερή πολιτική, καθώς το μειωμένο της κασέ θα την καταστήσει μακροπρόθεσμα αναλώσιμη.
Δεύτερον θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσει πονηρά την μπλόφα. Στις στιγμές που θα διακυβεύονται πολλά και θα στερείται κάποιου ισχυρού χαρτιού η μπλόφα δύναται να προσφέρει μία μικρή μα σημαντική νίκη. Τι θα μπορούσε να είναι μία τέτοια μπλόφα; Καταρχάς μία επιλεκτική στάση πληρωμών από πλευράς μας, πρακτικά χρεωκοπία. Στην περίπτωση αυτή όλοι θα βγουν λίγο ή πολύ χαμένοι (πράγμα που οφείλω να συζητήσουμε σε κάποιο άλλο άρθρο). Με την σωστή τακτική μπορεί το δόγμα «της αποτροπής μέσω σημαντικής απώλειας» να λειτουργήσει και οι αντίπαλοί μας να προτιμήσουν να χάσουν λίγα τώρα παρά περισσότερα στο μέλλον. Μία άλλη μπλόφα θα ήταν η αλλαγή νομίσματος. Όχι όμως κάποιου νέου νομίσματος αλλά ενός υπάρχοντος (π.χ. δολλάριο). Πιο τραβηγμένη μέθοδος αλλά εφικτή και πιθανή ως σενάριο. Και πάλι το δόγμα της αποτροπής θα «ανάγκαζε» σε περίπτωση επιτυχίας της μπλόφας τους αντιπάλους παίκτες σε «πάσο», ώστε να αποφύγουν μεγαλύτερη ζημιά μελλοντικά.
Τρίτον είναι η εκμετάλλευση εξωτερικών καταστάσεων, όπως η είσοδος στο παιχνίδι ενός ισχυρού τρίτου παίκτη (π.χ. BRIC – Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα). Θα μπορούσε η χώρα μας είτε να «ποντάρει» πάνω στον ισχυρό νεοεισερχόμενο έχοντας κάποιο μακροπρόθεσμο όφελος είτε να εκμεταλλευτεί το ρήγμα που θα δημιουργήσει στο σύνολο των αντιπάλων στην περίπτωση που συμφωνήσουν (σιωπηρά ή μη) να μας «τελειώσουν» από το τραπέζι.
Τέταρτο είναι ένα καλό χαρτί , έναν άσσο ώστε να ξεκινήσουν από άλλο επίπεδο οι «διαπραγματεύσεις». Ένα τέτοιο φύλλο στην εν λόγω περίπτωση θα μπορούσαν να είναι οι πολεμικές αποζημιώσεις, το δεδικασμένο περί στάσεως πληρωμών της Ελλάδος του 1936 (στο οποίο πάτησε πρόσφατα η Αργεντινή) ή ακόμα (αν ισχύει) στις ομολογίες της Τράπεζας της Ανατολής.
Αλλά πάνω από όλα, θα χρειαστεί γερό στομάχι, ψυχραιμία, σχεδιασμένες κινήσεις και φυσικά κάλυψη των πραγματικών προθέσεών μας. Άλλωστε σε όλες τι εκδηλώσεις του ανθρώπου, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για μία πλευρά πηγάζει από την «μη προβλέψιμη» και όχι από την ισχυρότερη άλλη.
Απίστευτο το αμερικάνικο σύνταγμα! Ποιος νοιάζεται, όμως, να παίξει καλό πόκερ για ένα λαό; Οι παίκτες προφανώς προτιμούν να πάρουν τα χρήματα κάτω από το τραπέζι και να τα βάλουν στην τσέπη τους. Ο λαός ας χάσει τα χρήματα πάνω από το τραπέζι. Τι τους νοιάζει τους παίκτες, όταν έχουν κάνει περιουσίες τεράστιες ακόμη και για τα δισέγγονά τους;
ΑπάντησηΔιαγραφήΕνδιαφέρον! Μήπως τότε το δημοψήφισμα αποτέλεσε μία μπλόφα;
ΑπάντησηΔιαγραφήΗλία αυτό που λες είναι θεμελιωμένο ακόμα και στην οικονομική θεωρία, γνωστό ως Θεωρία της Αντιπροσώπευσης (Agency Theory). Σύμφωνα λοιπόν με την θεωρία αυτή, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος ο αντιπρόσωπος να μην λειτουργεί με γνώμονα το συμφέρον του αντιπροσωπευόμενου αλλά για ίδιον όφελος. Θέλω να πιστεύω (και από ότι φαίνεται σε μερικές περιπτώσεις επιβεβαιώνομαι έμμεσα ή άμεσα) ότι αποκλείεται όλοι οι παίκτες να βλέπουν έτσι το παιχνίδι. Δυστυχώς όμως ανησυχώ μήπως ο δικός μας παίκτης ακολουθεί αυτή την τακτική.
ΑπάντησηΔιαγραφήΌσο για το δημοψήφισμα, σαφώς και θα μπορούσε να ήταν μπλόφα. Θα μπορούσε, αλλά δεν ήταν. Τόσο ο χρόνος όσο και ο τρόπος δεν έδειξε μελετημένη κίνηση. Άρα η αποτυχημένη μπλόφα ήταν (που δεν νομίζω) είτε τρόπος προσωπικής κάλυψης (αυτά που λέγαμε περί Θεωρία Αντιπροσώπευσης). Πάντως η κίνηση του δημοψηφίσματος μας έδωσε και κάτι. Το πρώτο ήταν ο τρόμος των «ισχυρών» δανειστών για το ενδεχόμενο χρεωκοπίας και δεύτερον μερικές φιλελληνικές δηλώσεις από ευρωπαϊκά Μ.Μ.Ε. όπως της Liberation και του Spiegel. Απλά παραθέτω τη δήλωση του διευθυντή του γαλλικού μέσου: «Ελληνες, είστε πρωτοπόροι στην κρίση αυτή και υφίστασθε πρώτοι τις πιο τραγικές συνέπειές της. Είστε οι πρώτοι που θέτετε το ερώτηµα τι σηµαίνει δηµοκρατία και οι πρώτοι που δίνετε την απάντηση. Και γι’ αυτό σας ευχαριστούµε. Σας ευχαριστούµε πολύ!».