Μελετώντας τα μακροοικονομικά
μεγέθη της χώρας μας έχω διαπιστώσει τον καλπασμό του δημοσίου χρέους παρά την
δημοσιονομική «εξυγίανση» και το κούρεμα των ομολόγων που μας οδήγησε στην
χρεωκοπία. Και αν αυτό το φαινόμενο θα μας απασχολήσει σε επόμενο άρθρο, αξίζει
μία μικρή αναφορά σε ένα μέρος του φαινομένου, αρκετά επίκαιρο τους τελευταίους
μήνες.
Θα ξεκινήσουμε από το 2008, όταν
η κρίση ξεσπούσε βυθίζοντας της Lehman Brothers και απειλώντας τα χρηματοπιστωτικά και όχι μόνο ιδρύματα του
πλανήτη, ανεξαρτήτως μεγέθους. Όπως είδαμε στο άρθρο μας «Το χρονικό ενόςθανάτου» παρά το ότι η ασυδοσία των τραπεζικών και χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων είχε
τεράστιο μερίδιο ευθύνης για την κρίση, οι τράπεζες και τα «παιδιά» του
αποκαθηλωμένου πλέον μάγου Γκρίνσπαν (επί σειρά ετών κεντρικός τραπεζίτης των
Η.Π.Α. γνωστός ως μάγος της παγκόσμιας οικονομίας), έτρεχαν πανικόβλητα και
απαιτούσαν την κρατική παρέμβαση που τόσο πολεμούσαν. Η χρηματοδότηση του
κράτους προς τις τράπεζες αποτέλεσε το κύκνειο άσμα των ελεύθερων αγορών (free markets) καθώς η επιβίωσή
τους τις αυτοακύρωσε. Όσο άδικο και αν ακούγεται (για τους υπόλοιπους κλάδους
της οικονομίας), η διάσωση του τραπεζικού συστήματος ήταν επιβεβλημένη. Στον
τρόπο που ακολουθήθηκε όμως, μοιράζοντας χωρίς έλεγχο και άνευ ανταλλάγματος
εκατοντάδες δισεκατομμύρια διαφώνησα και διαφωνώ καθέτως προβάλλοντας το
παράδειγμα της σουηδικής τραπεζικής κρίσης των 90’s. («Τίγρεις, Μοντέλα και Δ.Ν.Τ.»).
Δυστυχώς η απόλυτη ελευθερία που
παραχωρήθηκε στους ναούς του χρήματος, ο προβληματικός έλεγχος και η κυριαρχία
ενός ευέλικτου αγγλοσαξονικού λογιστικού συστήματος που παρέκαμπτε και το
τελευταίο ανάχωμα περιορισμών δημιούργησε μία «φούσκα» που το σκάσιμό της
δημιούργησε τεράστιες μαύρες τρύπες στους ισολογισμούς των τραπεζών. Η κάλυψη
των κενών αυτών και η σκλήρυνση του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας κρίθηκε
ορθώς επιβεβλημένη. Τι σχέση όμως έχει το μακρινό πια 2008;
Η τότε ελληνική κυβέρνηση
ενίσχυσε τις ελληνικές τράπεζες με 28 δισεκατομμύρια (χωρίς να υπολογίσω τις
εγγυήσεις) με σκοπό την σταθεροποίησή τους και την ενίσχυση της ανάπτυξης καθώς
το έλλειμμα εμπιστοσύνης είχε μηδενίσει τις τραπεζικές χορηγήσεις προς την
οικονομία. Η πράξη σωστή ο τρόπος λανθασμένος καθώς όχι μόνο δεν δόθηκαν ανταλλάγματα
στο δημόσιο (π.χ. κοινές μετοχές) αλλά το μεγαλύτερο μέρος του ποσού αυτού
χρησιμοποιήθηκε για να καλυφθούν οι σημαντικές ζημιές των ελληνικών τραπεζών
που προήλθαν από την δραστηριοποίησή τους στην ανατολική Ευρώπη. Αξίζει να
τονιστεί ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα δεν κινδύνευε ιδιαίτερα (προς τιμήν
του) από την παγκόσμια επιδημία των τοξικών παραγώγων καθώς η έκθεσή του στα εν
λόγω προϊόντα ήταν ασήμαντη.
Έτσι φτάνουμε στο εθελοντικό που
μετατράπηκε σε υποχρεωτικό κούρεμα. Το όφελος του ελληνικού δημοσίου ανήλθε
περίπου στα 100 δισεκατομμύρια, τα 40 εκ αυτών αφορούσαν τις ελληνικές τράπεζες. Και στο σημείο που
αρκετοί θα λυπηθούν γα τις τράπεζες οι οποίες στήριξαν την ελληνική οικονομία και
οι κυβερνήσεις τις «άδειασαν» έχω να τονίσω δύο πράγματα. Το πρώτο έχει να
κάνει με χρήματα και επενδύσεις. Κανένας δεν έβαλε το πιστόλι στον κρόταφο των
τραπεζών. Πρόκειται για κερδοσκοπικές ιδιωτικές επιχειρήσεις (πλην Εθνικής,
Αγροτικής και Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου) που σε καμία περίπτωση δεν θα
προχωρούσαν σε κάποια «χαριστική» κίνηση. Δεύτερον τα επιτόκια δεν είναι τίποτα
άλλο από το αντάλλαγμα που δίνει η επένδυση για την έκθεση στον κίνδυνο που
εμπεριέχει. Για τον λόγο αυτό με άλλα επιτόκια δανείζεται η Ελλάδα, με άλλα η
Γερμανία και με άλλα το Ηνωμένο Βασίλειο. Εάν θεωρούσαμε δεδομένη την πληρωμή όλων
των ομολογιών παγκοσμίως το επιτόκιο θα έπρεπε να ήταν κοινό σε όλες τις χώρες,
καθώς ο κίνδυνος δεν θα εφίστατο. Άλλωστε εάν θεωρούμε τις ελληνικές τράπεζες
οι οποίες για χρόνια καρπώνονταν για χρόνια τις υπεραξίες τις οικονομίας
«ριγμένες», τι θα μπορούσαμε να πούμε για κατασκευαστικές που ενώ κατασκεύασαν
δημόσια έργα έβαλαν λουκέτο καθώς δεν πληρώθηκαν ποτέ από το κράτος;
Και στο σημείο που ξεκίνησα να
πιστεύω ότι οι ελληνικές τράπεζες (τις οποίες και έβλεπα με καλό μάτι καθώς
αποτελούσαν μία από τις λίγες εξωστρεφής δραστηριότητες της ελληνικής
οικονομίας) πλήρωσαν με τον τρόπο αυτό ενός είδους ανταπόδοση στην ελληνική
οικονομία, τα μνημόνια ήρθαν να ταράξουν και πάλι τα νερά. Αυτό καθώς 50
ολόκληρα δισεκατομμύρια τα οποία η Ελλάδα «δανείστηκε» με τους όρους που έχομε
ήδη δει, είναι υποχρεωμένη να τα διαθέσει στις ελληνικές τράπεζες για
ανακεφαλαιοποίηση. Με λίγα λόγια τα κάτι λιγότερα από 40 δισεκατομμύρια που
γλύτωσε το ελληνικό δημόσιο δανείζεται για να τα επιστρέψει! Ποιο λοιπόν το
όφελος του κουρέματος αφού το μόνο που κατορθώσαμε ήταν να μετατρέψουμε μία
εσωτερική οφειλή σε εξωτερική με δυσχερέστερους όρους; Πρέπει να αναφέρω ότι η
τροπολογία εάν τελικά ισχύσει με την οποία το δημόσιο θα λάβει ως αντάλλαγμα
κοινές μετοχές είναι τουλάχιστον ικανοποιητική αρκεί να αποσαφηνιστεί το
«περιορισμένο δικαίωμα ψήφου» αυτών των κοινών μετοχών αλλά και η τιμή κτήσης.
Η προσωπική μου πρόταση θα ήταν (αποκλειστικά λόγω δημοσιονομικής κατάστασης)
τα 50 δισεκατομμύρια να πήγαιναν απευθείας από τον μηχανισμό στήριξης στις
τράπεζες με το ίδιο αντάλλαγμα, ώστε να μην επιβαρυνθεί το δημόσιο χρέος με 50
επιπλέον δισεκατομμύρια και τους τόκους τους. Για ποιον λόγο άλλωστε να
διογκώνουμε το χρέος και να επιβαρυνόμαστε με τόκους τα οποία δεν αφορούν το
δημόσιο;
Όσον αφορά το που θα κατευθυνθούν
αυτά τα χρήματα. Οι ελληνικές κυβερνήσεις διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι τα
χρήματα αυτά μέσω των τραπεζών θα κυκλοφορήσουν στην αγορά μέσω χορηγήσεων
(δανείων). Η άποψη αυτή είναι πέρα από κάθε λογική. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν
να καλύψουν τις όποιες ζημιές από τοξικά παράγωγα και δάνεια, τι ζημιές από τις
δραστηριότητές τους στην ανατολική Ευρώπη όπου τα πράγματα δεν είναι καλύτερα
αλλά και τους κανονιστικούς όρους ασφάλειας και φερεγγυότητας της Βασιλείας ΙΙΙ
(ήδη η Αγροτική είναι στο κόκκινο). Θεωρώ απίθανο λοιπόν τα χρήματα αυτά να
διοχετευθούν στην αγορά, όπως άλλωστε δεν διοχετεύθηκε το πακέτο των 28
δισεκατομμυρίων.
ΥΓ1: Προς όλους του μετόχους της ΑΤΕ BANK (κοινώς
Αγροτικής), η άποψή μου είναι πουλήστε όσο όσο την Δευτέρα καθώς πάμε για
επανάληψη Proton όπου
κανένας δεν ενδιαφέρθηκε για τους μικρομετόχους. Ακόμα και τα 10 ευρώ μου δεν τους
τα χαρίζω. Άποψή μου.
ΥΓ2: Ρατσισμός: Δόγμα που
αναπτύσσεται με σύνδεσμο συγκεκριμένα γνωρίσματα (π.χ. φυλετικά) προκειμένου να
αναγάγει μία ομάδα ως υπέρτερης των άλλων. Γλωσσολογικά η λέξη προέρχεται από
το ιταλικό razza (φυλή).
Ο φυλετικός ρατσισμός βασίζεται στην ύπαρξη βιολογικών χαρακτηριστικών που
ξεχωρίζουν τις φυλές σε ανώτερες και κατώτερες.
Βάσει της παραπάνω προσέγγισης η
φράση «Με τόσους Αφρικανούς στην Ελλάδα, τουλάχιστον τα κουνούπια του Δυτικού
Νείλου θα τρώνε σπιτικό φαγητό» μπορεί να θεωρηθεί ρατσιστική; Αναγάγει ή καταγάγει
κάποια φυλή; Πως θα εξηγήσει η ΕΟΕ τον παράτυπο αποκλεισμό αφού ένας αθλητής
δεν συμμετέχει σε Ολυμπιάδα είτε με την θέλησή του, είτε με απόφαση της ΔΟΕ
είτε έπειτα από πειθαρχική διαδικασία του ΣΕΓΑΣ;
Οι δηλώσεις της γερμανίδας
σημαιοφόρου και της βρετανίδας αθλήτριας που θα αγωνιστούν κανονικά πως μπορούν
να χαρακτηριστούν;
ΥΓ3: Στην Συρία ευρωπαίοι και αμερικάνοι στρατιώτες πολεμάνε μαζί με τους φονταμενταλιστές μουσουλμάνους, την Αλ - Κάιντα και λοιπούς Άραβες μισθοφόρους εναντίον της προοδευτικής κυβέρνησης που προστατεύει τις μειονότητες (μουσουλμανικές και χριστιανικές) και έχει εκμοντερνίσει την χώρα. Το Ισραήλ μόνιμος σύμμαχος των ΗΠΑ και μέχρι πρότινος πολέμιος της Συρίας στηρίζει σιωπηλά την συριακή κυβέρνηση, πράγμα που επίσης κάνει ο βασικός εχθρός του, το Ιράν που αν και σκληροπυρηνικά μουσουλμανικό στηρίζει την κυβέρνηση Ασάντ. Μπλέξιμο; Μόνο που το σενάριο είναι γνωστό αλλά το φινάλε αυτή τη φορά αβέβαιο
ΥΓ4: Τελικώς ηττηθήκαμε στον αγώνα. Ο νέος υπουργός οικονομίας, κ. Στουρνάρας με απογοήτευσε ενώ τον έβλεπα με συμπάθεια. Πέραν του οξύμωρου να στέλνεις για διαπραγμάτευση αυτόν που υποτίθεται κορόιδεψε τα ίδια άτομα στο παρελθόν, η πρώτη του κίνηση ως υπουργού ήταν να υπογράψει την παραχώρηση των 4 airbus που κανένας δεν είχε το σθένος να προσυπογράψει έως τώρα... (Προς... Πώληση Νο1)
