Από τον 15ο αιώνα που οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις μπήκαν στην κούρσα της αποικιοκρατίας έως τον 20ο αιώνα όπου και το φαινόμενο δείχνει να εξαλείφτηκε (;) οριστικά, δύο ήταν οι επικρατούσες μορφές της. Η Γερμανική αποικιοκρατία στηριζόμενη στην στρατιωτική πυγμή που νομοτελειακά απέτυχε και η Βρετανική αποικιοκρατία που βασιζόταν στην οικονομική επιρροή και έφτασε με κάποιες μεταλλάξεις μέχρι σήμερα. Στον 21ο αιώνα οι «μεγάλες δυνάμεις» δεν είναι αναγκαίο να κανονιοβολήσουν τον Πειραιά ή να αποβιβάσουν στρατό για να ασκήσουν εσωτερική επιρροή σε μία χώρα όπως η Ελλάδα. Ακολουθώντας την Αγγλική αποικιοκρατική αντίληψη ανακαλύφθηκε ο… μπαμπούλας του χρέους. Την πραγματική διάσταση του οικονομικού εκβιασμού την παρουσιάζει χαρακτηριστικά ο αυτοαποκαλούμενος πρώην «οικονομικός δολοφόνος», John Perkins, στο βιβλίο του «Εξομολόγηση ενός Οικονομικού Δολοφόνου» το οποίο προτείνω ανεπιφύλακτα. Βασική του υπηρεσία ήταν ο δανεισμός ασθενέστερων κρατών που ενώ ήταν αδύνατον να αποπληρώσουν το δάνειο κατείχαν κάτι αρκετά πολύτιμο, είτε αυτό ήταν πρώτες ύλες, είτε κάποιο μονοπώλιο, είτε ορισμένες κρατικές εταιρείες (nationalised firms). Το παραπάνω βιβλίο έχει γυριστεί σε ταινία από τον Στέλιο Κούλογλου και έχει αποσπάσει πολλά βραβεία και διακρίσεις σε κινηματογραφικά φεστιβάλ.
Η ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας και του Ελληνικού χρέους ξεκινάν σχεδόν ταυτόχρονα, με τα δύο πρώτα δάνεια ανεξαρτησίας του 1824. Πληροφοριακά μόνο, η Ελληνική κυβέρνηση τότε, δανείστηκε 2.800.000 λίρες (800.000 + 2.00.000) ενώ εισέπραξε μόλις 540.000 καθώς τα υπόλοιπα αποτέλεσαν μεσιτικά, ασφάλιστρα, προκαταβολές τόκων κτλ μετατρέποντας τον ονομαστικό τόκο του 5% σε 26%! Το πώς η νεοσύστατη και κατά μεγαλύτερο μέρος υποδουλωμένη χώρα θα μπορούσε να ξεπληρώσει τα παραπάνω δάνεια με τους ειδεχθείς όρους μόνο οι δανειστές της το γνώριζαν (ή δεν το γνώριζαν). Σχετικά με την ιστορία του δημόσιου χρέους στην Ελλάδα θα ακολουθήσει αναλυτικότερο άρθρο με πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία.
Ας αφήσουμε όμως τα ιστορικά στοιχεία και να προχωρήσουμε στο σήμερα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δ.Ν.Τ. (I.M.F.) το δημόσιο χρέος της χώρας μας για το 2009 ήταν 112,6% ενώ για το 2010 υπολογίζεται ότι θα φτάσει το 125%. Σχετικά με το δημόσιο έλλειμμα τώρα το οποίο σταδιακά και δημιουργεί το χρέος, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η χώρα μας για το 2008 έγραψε 5% ενώ το 2009 άγγιξε το 7,7%. Τέλος χρίζει αναφοράς και το άγνωστο για τους περισσότερους συνολικό χρέος, το οποίο επίσης μετράται από το Δ.Ν.Τ. Πολλοί παραοικονομολόγοι διαιρούν το δημόσιο χρέος με τον πληθυσμό της Ελλάδος ώστε να «υπολογίσουν» μπακάλικα το τι χρωστάει ο κάθε Έλληνας. Εδώ όμως έρχεται ο δείκτης συνολικού χρέους, ο οποίος κατ εμέ αντανακλά καλύτερα το χρέος μιας οικονομίας (άρα και των πολιτών της) καθώς συμπεριλαμβάνει όχι μόνο το δημόσιο χρέος αλλά και το χρέος εταιρειών και ιδιωτών. Η χώρα μας για το 2009 είχε 179% του Α.Ε.Π. συνολικό χρέος, δηλαδή το ιδιωτικό χρέος (ιδιώτες + επιχειρήσεις) ήταν της τάξης του 66,4%.
Αφού παρουσιάσαμε τα στοιχεία όπως οι διεθνείς οργανισμοί μας παρέχουν και μας καταδικάζουν γι αυτά, είναι ώρα να μελετήσουμε και τα αντίστοιχα νούμερα άλλων χωρών. Ξεκινώντας με το δημόσιο χρέος πάντα, το οποίο στην Ελλάδα άγγιξε το 112,6% του Α.Ε.Π. το 2009, είναι μικρότερο από το αντίστοιχο της γειτονικής Ιταλίας αλλά και της «Κέλτικης ατμομηχανής» Ιρλανδίας, κατά 3,2 και 2,4 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα. Παράλληλα το δημόσιο χρέος του ευημερούντος Βελγίου πλησιάζει το 90% του Α.Ε.Π. του. Στην ζώνη του Ευρώ μάλιστα το μέσο δημόσιο χρέος αγγίζει το 80% του Α.Ε.Π. ενώ οι ντιρεκτίβες της συνθήκης του Μάαστριχτ όριζαν ως ανώτερο πλαφόν το 60%. Βγαίνοντας από τα Ευρωπαϊκά όρια τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Στον πλανητικό γίγαντα (με πήλινα πόδια) Η.Π.Α., το χρέος έφτασε επίσημα το 80% του Α.Ε.Π. ενώ στην ατμομηχανή της Άπω Ανατολής Ιαπωνία, το 200%!!!
Σχετικά με το ετήσιο έλλειμμα, η χώρα μας το 2009 (σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία) βγήκε μείων στο ταμείο κατά 7,7% όταν ο μέσος όρος της Ευρώπης των 25 ήταν μόλις (;) 6,2%, ενώ σε Η.Π.Α. και Ιαπωνία το αντίστοιχο ποσοστό σκαρφάλωσε στο 12,5% και 10,5% αντίστοιχα. Χαρακτηριστικά να αναφέρω ότι το δημόσιο έλλειμμα στην Ιρλανδία για το ίδιο έτος είναι 11,6% (χωρίς όμως να υπολογιστεί ένα ποσό της τάξης του 15% του Α.Ε.Π. που διατέθηκε ως ενίσχυση στο τοπικό τραπεζικό σύστημα) ενώ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ισπανίας ξεπέρασαν το 5%.
Μεγαλύτερο όμως ενδιαφέρον έχει η μελέτη του συνολικού χρέους. Το Ελληνικό συνολικό χρέος για το 2009 βρίσκεται στον Ευρωπαϊκό μέσο όρο του 175% (όταν όπως ανέφερα το Ελληνικό χρέος είναι μόλις το 179% του Α.Ε.Π.). Μάλιστα χώρες όπως το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Δανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία βρίσκονται σε πολύ δυσχερέστερη θέση από πλευράς συνολικού χρέους σε σύγκριση με την βαλλόμενη Ελλάδα. Η κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο από την άλλη κανονικά θα επέβαλε στους χρηματοοικονομικούς κύκλους στο City να αφήσουν για λίγο το «Greek issue» για να ασχοληθούν με το δικό τους συνολικό χρέος που ξεπερνά το εξωφρενικό 370% του Α.Ε.Π. Με λίγα λόγια, στην άλλοτε παντοκράτειρα και μητρόπολη των Η.Π.Α. τόσο το κράτος αλλά κυρίως οι ιδιώτες (πολίτες και εταιρείες) χρωστάνε παντού! Τα χνάρια της μητρόπολης ακολουθούν και οι Η.Π.Α. καθώς το συνολικό τους χρέος για το 2008 ξεπέρασε το 350% του Α.Ε.Π. και έτσι έφτασε το παγκόσμιο Α.Ε.Π.
Συνδυάζοντας τις επικρατούσες απόψεις περί οικονομικών εκβιασμών (που επιβεβαιώνονται από έναν πρώην οικονομικό δολοφόνο), τα θεμελιώδη στοιχεία των χωρών όπως οι επικριτές μας παρέχουν και την πρόσφατη επικαιρότητα σχετικά με την εκμετάλλευση πλουσίων κοιτασμάτων στο Αιγαίο και στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο (που ξαφνικά εμφανίστηκαν και μέχρι πρότινος όποιος τα επικαλούνταν χαρακτηριζόταν ως οπαδός τηλε-βιβλιοπωλών), την πώληση ναυπηγείων, λιμανιών, πρώην αεροδρομίων και την ιδιωτικοποίηση Δ.Ε.Η και Ο.Σ.Ε., σχεδόν όλα σε αλλοδαπούς επενδυτές, καταλήγουμε εύκολα κάπου… Τα συμπεράσματα δικά σας…
