Σήμερα
επιστρέφουμε με μία περισσότερη οικονομική προσέγγιση για να μην
χαρακτηριστούμε σε προεκλογική περίοδος ως «κίτρινος τύπος».
Ένα είναι
σίγουρο. Εάν μπορούμε να προσωποποιήσουμε το ευρώ, κανένας δεν θα ήθελε να
είναι στην θέση του. Το επίσημο νόμισμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και νόμισμα της
Ευρωζώνης, περνάει την μεγαλύτερη δοκιμασία στην σύντομη ιστορία του. Το ευρώ
βάλλεται από εχθρικά και φίλια πυρά και είναι αμφίβολο αν θα επιζήσει. Το μόνο
όμως δεδομένο είναι ότι δεν ευθύνεται αυτό.
Το ευρώ γεννήθηκε
την 1η Ιανουαρίου 1999 και πήρε σάρκα και οστά την 1η
Ιανουαρίου 2002 αποτελώντας ένα ακόμα βήμα της Οικονομικής και Νομισματικής
Ολοκλήρωσης (Ο.Ν.Ε.). Βασιζόμενο στο Ομηρικό «Εν τη ενώσει, η ισχύς»,
δημιουργήθηκε το αντίπαλο δέος του δολαρίου παρέχοντας προστασία ιδιαίτερα στα
μικρά κράτη που αποτελούσαν το εύκολο θύμα αγορών και κερδοσκόπων. Σε γενικές
γραμμές το ευρώ εκμηδένισε τον συναλλαγματικό κίνδυνο εντός Ε.Ε., τόνωσε την
οικονομική συνεργασία και προστάτεψε την αγοραστική δύναμη των ευρωπαίων. Όλα
καλά ως εδώ, τι όμως δεν πήγε καλά;
Δυστυχώς η
υιοθέτηση και επέκταση του ευρώ θύμισε περισσότερο επέκταση σχεδίου πόλης στην
Ελλάδα παρά οργανωμένη προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου νομίσματος. Είτε από
υπερβάλλον ζήλο ώστε να ξεκινήσει η νομισματική ένωση, είτε θέλοντας να
ικανοποιήσουν άμεσα συγκεκριμένα συμφέροντα η δημιουργία του ευρώ δεν ήταν
ορθολογική. Πρακτικά μιλάμε για μία Ο.Ν.Ε. που μόνο από δασμολογικής και
νομισματικής πλευρά θεωρείται ένωση. Ας δούμε όμως ένα παράδειγμα. Η ελεύθερη αγορά, που τόσο επικαλούνται κάποιοι,
έχει την δυνατότητα μακροπρόθεσμα να επιφέρει ισορροπία. Έτσι που αν μία χώρα
προχωρήσει σε έκδοση χρήματος, θα αυξήσει τον πληθωρισμό, θα μειώσει την
συναλλαγματική αξία του χρήματος και κατά συνέπεια θα μειώσει την αγοραστική
του δύναμη. Τα παραπάνω θα μειώσουν τις εισαγωγές (που θα είναι ακριβότερες),
θα αυξήσεις τις εξαγωγές (που θα είναι φθηνότερες) ενώ ενδέχεται να αυξήσει και
τις ξένες επενδύσεις. Τα δύο τελευταία θα αυξήσουν την ζήτηση για εγχώριο νόμισμα
και άρα θα ενισχύσουν την συναλλαγματική αξία του νομίσματος. Κάπως έτσι μπορεί
να αποδειχθεί «μπακαλίστικα» το πώς λειτουργεί θεωρητικά η ισορροπία στις
αγορές. Στην προκειμένη περίπτωση η απόλυτη ενοποίηση στον δασμολογικό και
νομισματικό τομέα συνδέεται με μία επιφανειακή και άνευ ουσίας οικονομική
ενοποίηση εμποδίζοντας ακόμα και την αυτορύθμιση των αγορών που ευαγγελίζονται
οι θιασώτες της ελεύθερης αγοράς και της κλασσικής θεωρίας. Από την στιγμή
λοιπόν που μιλάμε για διαφορετικές οικονομίες (αναπτυξιακή πολιτική, φορολογική
πολιτική, εργατική νομοθεσία), αφαιρώντας πρωτίστως το εργαλείο της
νομισματικής πολιτικής στρεβλώνουμε την ίδια την αγορά και στερούμε από τους
κυβερνώντες τα πλεονεκτήματά της αυτορύθμισης.
Θέλω να
ξεκαθαρίσω ότι δεν είμαι υποστηρικτής των Ηνωμένων Πολιτειών Ευρώπης που κάποιοι
ονειρεύονται. Η ύπαρξη μιας απόλυτης ευρωπαϊκής κεντρικής εξουσίας με βρίσκει
κάθετα αντίθετο.Το μέλλον της γηραιάς ηπείρου βρίσκεται στην διαφορετικότητα και την
αλληλεγγύη. Τα κράτη πρέπει να είναι διακριτά αλλά με πνεύμα ομοψυχίας και
αλληλοκατανόησης. Με το πνεύμα αυτό έπρεπε να στηθεί μία συνολική οικονομική
ολοκλήρωση η οποία θα προχωρούσε βαθμιαία σε όλο το εύρος της οικονομίας. Θα
έπρεπε ταυτόχρονα να λαμβάνονται οι απαραίτητες ρήτρες και να προβλέπονται οι
κατάλληλοι μηχανισμοί που θα απέτρεπαν οτιδήποτε θα έβλαπτε το νόμισμα και το
ίδιο το μέλλον της ένωσης. Αλήθεια ποιος μπορεί να μας εξηγήσει γιατί η Συνθήκη
του Μάαστριχτ περί Ο.Ν.Ε. παραβιάζεται όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά από την
πλειοψηφία των εταίρων; Ποιος μπορεί να μας εξηγήσει ότι δεν προβλέπεται έως
σήμερα διαδικασία αποχώρησης από το ευρώ;
Αποδείχθηκε
περίτρανα ότι η Ευρώπη δεν ήταν έτοιμη για το ενιαίο νόμισμα. Όχι μόνο από ρυθμιστικής
αλλά και από ιδεολογικής πλευράς. Ακόμα και αυτοί που τόσο ευνοήθηκαν από την ένωση
κοιτούν βραχυπρόθεσμα το άμεσο κέρδος χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι με τον τρόπο
αυτό δίνουν την χαριστική βολή.
Το ευρώ λοιπόν
δεν ευθύνεται για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί. Ατύχησε καθώς εφαρμόστηκε
χωρίς την κατάλληλη πρόβλεψη και υποδομή και χρησιμοποιήθηκε σε πολλές
περιπτώσεις για ίδιον όφελος. Το πρόβλημα της Ελλάδας είναι ευρωπαϊκό και η
λύση μπορεί να είναι συλλογική. Δυστυχώς όμως βλέπω το τρένο της Ευρώπης να
βρίσκεται ήδη σε κατάσταση εκτροχιασμού και αμφιβάλω για τον αν η πορεία είναι
αναστρέψιμη. Και για το όποιο αποτέλεσμα σίγουρα δεν θα ευθύνεται κυρίως η
Ελλάδα…
ΥΓ: Το παραπάνω βίντεο το δημιούργησε η γνωστή ηθοποιός Κατερίνα Μουτσάτσου στην προσπάθειά της να παρουσιάσει το πραγματικό προφίλ της χώρας. Το νόημα του ελληνικού brand name το έχει πιάσει σίγουρα. Μπράβο Κατερίνα!
