Και... Είμαστε στον Αέρα!

   Μα ποιος είναι όμως αυτός ο Αντιμένης; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Όταν ανέλαβε την βασιλεία του Μακεδονικού κράτους ο Μέγας Αλέξανδρος παρέλαβε ένα άδειο κρατικό ταμείο με μόλις 60 τάλαντα και 500 τάλαντα χρέη. Μάλιστα αναγκάστηκε και δανείστηκε άλλα 800 τάλαντα για την οργάνωση της εκστρατείας αλλά και την λειτουργία του κράτους. Το αρχικό στράτευμα αποτελούντο από 40.000 πεζούς, 7.000 ιππείς, περίπου 5.000 βοηθητικούς (μηχανικοί, τεχνίτες, οικονομολόγοι, μουσικοί) και 40.000 ναυτικοί σε περίπου 200 πλοία. Το μηνιαίο κόστος μόνο των αμοιβών της αρχικής αυτής δύναμη άγγιζε τα 60 τάλαντα ενώ θεωρείται ότι τα χρήματα τα οποία πήρε μαζί του ο Αλέξανδρος δεν έφταναν να καλύψουν τις μισθοδοσίες δύο μηνών. Πρέπει να σημειωθεί ότι σε αυτό το ποσό έπρεπε να προστεθούν τα έξοδα τροφοδοσίας, τυχόν χρηματισμοί αντιπάλων και έξοδα κατασκοπίας καθώς και τα έξοδα του ίδιου του βασιλείου. Μάλιστα, για να αναλογιστούμε τα μεγέθη της εποχής η ισχυρότερη οικονομικά πόλη της μητροπολιτικής Ελλάδας, η Αθήνα, συγκέντρωνε με τα βίας 2.000 τάλαντα ετησίως. Από οικονομικής πλευράς λοιπόν, η εκστρατεία φάνταζε τρέλα ή από οικονομικής πλευράς επένδυση υψηλού ρίσκου (high risk investment). Άλλωστε, για τον λόγο αυτό, μετά την υποχώρηση των Περσών από την Μακεδονία και την Θράκη ο Αλέξανδρος φρόντισε να επιτεθεί στους Έλληνες συμμάχους τους και να πάρει τον έλεγχο των ορυχείων στα Κρούσια (κοντά στο Κιλκίς), στο Θεοδωράκι και στον ποταμό Ηδωνό (σημερινός Γαλλικός ποταμός) καθώς τα υπάρχοντα ορυχεία (όπως του Παγγαίου που ελέγχθηκε μετά την μάχη της Χαιρώνειας) ήταν αδύνατο να χρηματοδοτήσουν τόσο το βασίλειο όσο και την εκστρατεία. Το οικονομικό επιτελείο του Αλεξάνδρου αποτελείτο από τον επικεφαλή Άρπαλο Μαχαίτα και τους: Αντιμένη τον Ρόδιο, Κλεομένη τον Ναύκρατο, Οφέλα τον Ολύνθιο, Φιλόξενο τον Μακεδώνα, Κοίρανο τον Βεροιαίο, Μένη τον Πελλαίο, Φιλόξενο τον Πελλαίο, Πυθοκλή τον Αθηναίο, Νικία, Μίθρη, Νεεμία κλπ. Ο επικεφαλής Άρπαλος αποτελούσε παιδικό φίλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου ο οποίος όμως είχε εξοριστεί παλαιότερα από τον Φίλιππο μετά από σύγκρουση με τον πρίγκιπα τότε Αλέξανδρο. Παρόλα αυτά, ο Αλέξανδρος τον συγχώρησε και λόγω του ότι αποτελούσε τον μοναδικό φίλο του που είχε σωματική δυσπλασία και δεν μπορούσε να πολεμήσει τον έθεσε ανώτατο διαχειριστή των οικονομικών, σημερινός Υπουργός Οικονομίας. Ο Άρπαλος όμως, θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως το «λαμόγιο» της εποχής. Αντί να αισθάνεται ευγνωμοσύνη για την συγχώρεση και την τιμή που του έδωσε ο Αλέξανδρος, πριν την μάχη της Ισσού, θεωρώντας την μάχη ως προδιαγεγραμμένη ήττα, πήρε το ταμείο και λιποτάκτησε. Έπειτα όμως από την νίκη των Ελλήνων ο Έλληνας ηγέτης, του έδωσε χάρη και τον επανέφερε στην θέση του. Τρία χρόνια αργότερα εγκαταστάθηκε στα Εκβάτανα και αργότερα στην Βαβυλώνα έχοντας την θέση του Βασιλικού θησαυροφύλακα διαχειριζόμενος τους περσικούς θησαυρούς από τα Εκβάτανα, τις Πασαγράδες, την Περσέπολη και την Βαβυλώνα ενώ ο Αλέξανδρος συνέχιζε την εκστρατεία προς τα ανατολικά. Όλο αυτό το διάστημα ο Άρπαλος αφιερώθηκε στις αγαπημένες του ασχολίες, την πολυτελή ζωή, τα γλέντια, τις παλακίδες και τις δημόσιες σχέσεις, όλα πάντα με τα χρήματα του θησαυροφυλακίου. Το 324 π.Χ. όταν ο Μέγας Αλέξανδρος γύρισε από την Ινδία και ενώ είχε ήδη πληροφορηθεί για την σωρεία ατασθαλιών, ο Άρπαλος υπεξαίρεσε 5.000 αργυρά τάλαντα και πήρε μαζί του 5.000 μισθοφόρους με σκοπό να φτάσει στην Αθήνα όπου λόγω των πολλών χορηγιών που είχε κάνει, θεωρούσε ότι θα τύγχανε ασύλου. Παρά τις δωροδοκίες στους καλύτερους ρήτορες (ακόμα και στον Δημοσθένη, του οποίου άλλαξε σε ένα βράδυ η αρνητική στάση του) η Εκκλησία του Δήμου τον απέλασε και αυτός διέφυγε στην Κρήτη καθώς ο πρώην φίλος και συνομήλικος του δεν θα του έδινε χάρη και τρίτη φορά. Το τέλος του όμως ήταν αντάξιό του καθώς το έτος του θανάτου του Αλεξάνδρου τον δολοφόνησε στην Κρήτη ο φίλος του, Θίβρων.

   Νωρίτερα, και μπροστά στην δύσκολη κατάσταση στην οποία περιήλθε η αυτοκρατορία, ο Αλέξανδρος αναπλήρωσε το κενό του Αρπάλου με τον Αντιμένη τον Ρόδιο. Ο Αντιμένης είχε να αντιμετωπίσει μία τρομερά δύσκολη κατάσταση καθώς παρέλαβε ένα άδειο ταμείο με πολλές υποχρεώσεις να τρέχουν και τον κίνδυνο της χρεωκοπίας ορατό. Και εκεί, έξω από την Βαβυλώνα, βλέποντας του δούλους να πηγαινοέρχονται στην πόλη σκέφτηκε κάτι πανέξυπνο. Συνδυάζοντας τις θεωρητικές μεθοδολογίες του Αριστοτέλη και υπάρχουσες πρακτικές που εφαρμόζονταν στην Αθήνα από τον 6^ο αιώνα π.Χ., θέσπισε την ασφάλιση των δούλων ιδρύοντας τον πρώτο ιστορικά κρατικό ασφαλιστικό οργανισμό. Οι ιδιοκτήτες δούλων σε όλη την έκταση της αυτοκρατορίας ασφάλιζαν τον κάθε δούλο πληρώνοντας, σταθερό για όλους ασφάλιστρο, ύψους  8 δραχμών. Σε περίπτωση που ο δούλος δραπέτευε ο ιδιοκτήτης είχε είτε το δικαίωμα να ζητήσει από την τοπική διοίκηση να τον αναζητήσει, να τον συλλάβει και να τον επιστρέψει στον ιδιοκτήτη του είτε να ζητήσει να αποζημιωθεί πλήρως και να άρει κάθε δικαίωμα ιδιοκτησίας. Προς την ίδια κατεύθυνση, αναβίωσε ένα παλαιότερο Βαβυλωνιακό νόμο, την γνωστή δεκάτη με εξαιρετικά αποτελέσματα. Με τον τρόπο αυτό κατάφερε να γεμίσει άμεσα το δημόσιο ταμείο και να αποφύγει τυχόν φαινόμενα οικονομικής δυσπραγίας (financial constraints). Παράλληλα, εκμεταλλευόμενος την κυριαρχία του Ελληνικού νομίσματος στον τότε γνωστό κόσμο (λεκάνη της Μεσογείου, Εγγύς και Μέση Ανατολή) προχώρησε στην δημιουργία δικτύων παροχής κολλυβιστικών και λοιπών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών τα οποία αναπτύχθηκαν ραγδαία ακόμα και μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αυτός λοιπόν ήταν ο Αντιμένης, για πολλούς ο πρώτος γνωστός και πετυχημένος Υπουργός Οικονομίας στην ανθρώπινη ιστορία, ο πρώτος ασφαλιστής και ο άνθρωπος που ανέλαβε την ειδική αποστολή να διαχειριστεί τα οικονομικά μιας αχανούς αυτοκρατορίας σε μία δύσκολη συγκυρία. Τυχόν ομοιότητες της παραπάνω ιστορίας με πρόσωπα ή καταστάσεις μόνο τυχαίες δεν θα μπορούσαν να είναι. Δυστυχώς οι γνώσεις μας για το εν λόγω άτομο είναι τρομερά περιορισμένες και οι περισσότερες προέρχονται αποκλειστικά από τον Αριστοτέλη.

   Επιθυμία μου είναι, αυτός ο μοντέρνος ψηφιακός Αντιμένης να αποτελέσει ένα μέσο μελέτης, συζήτησης και παρουσίασης προτάσεων σχετικά με επίκαιρα οικονομικά θέματα καθώς και των μη οικονομικών προεκτάσεών τους. Γιατί, εμείς οι Έλληνες είμαστε ικανοί για το καλύτερο και το χειρότερο και είναι κρίμα να επιτρέπουμε στον κακό εαυτό μας να επικρατεί του καλού. Γιατί τον Λεωνίδα τον ακολούθησε ένας Εφιάλτης αλλά και δίπλα σε έναν Άρπαλο υπάρχει πάντα και ένας Αντιμένης.      

   Ξεκινάμε λοιπόν και καλό μας ταξίδι…